Een gebruiksvriendelijke website is een website waarop een bezoeker zonder na te denken vindt wat hij zoekt en weet wat de volgende stap is. Dat zit niet in één onderdeel, maar in tien kenmerken, van een duidelijk menu op de telefoon tot een formulier dat zegt wat er misging. Hieronder leest u per kenmerk wat het is en hoe u het op uw eigen website controleert.
Daarna volgen een zelftest en een manier om in een uur met echte mensen te zien waar bezoekers vastlopen. Zo bouwen wij ook elke website op maat. Meer over bezoekers die tot actie komen, staat in ons overzicht over conversie en bij conversie optimalisatie.
Wat is een gebruiksvriendelijke website?
Een website is gebruiksvriendelijk als bezoekers er zonder hulp en zonder fouten doen waarvoor ze komen: een dienst vinden, een prijs lezen, een afspraak maken of contact opnemen. Ze hoeven niet te zoeken, niet te raden waar een knop heen gaat en niets twee keer in te vullen.
Vakmensen noemen dit UX (user experience, de gebruikerservaring: hoe makkelijk en prettig een bezoek verloopt). Bij een goede website ux denkt de bezoeker niet aan de website, maar aan wat hij komt doen. Of hij u ook vertrouwt, is een andere vraag; die staat in wat een website professioneel maakt.
Waarom doet gebruiksgemak ertoe?
Omdat een bezoeker die vastloopt niet gaat zoeken, maar vertrekt. Volgens de Nielsen Norman Group, een onderzoeksbureau voor gebruiksvriendelijkheid, nemen mensen zelden de moeite om een lastige website uit te zoeken, want de volgende staat één tik verder. Elke bezoeker die afhaakt, is een aanvraag die niet binnenkomt.
Google beloont een goede paginabeleving, zoals goede Core Web Vitals (metingen van laden, reageren en verspringen bij echte bezoekers), maar volgens Google gaat de meest relevante inhoud altijd voor. De grootste winst zit dus bij de bezoekers die u al heeft.
De 10 kenmerken van een website die bezoekers laten blijven
1. Een duidelijk menu, ook op de telefoon
Een kort menu in de woorden van uw klanten, dat op de telefoon direct opvalt en soepel opent. Het mobiele menu wordt vaak onderschat. Voorbeeld: een dakdekker met de menu-items “Oplossingen” en “Expertise”; wie een lekkende dakgoot heeft, weet niet waar hij moet tikken. Zelf controleren: lees uw menu voor aan iemand die uw bedrijf niet kent en vraag wat er achter elk item staat.
2. Mobile first gebouwd
Eerst ontworpen voor de telefoon, daarna uitgewerkt voor tablet en computer. Bij onze klanten komt tot 80 procent van de bezoekers via een telefoon (onze waarneming, geen landelijk gemiddelde). Voorbeeld: een verkleinde desktopversie, waarin de knop naar contact onder vijf blokken tekst belandt. Zelf controleren: ziet u op uw telefoon zonder scrollen wat u doet en de belangrijkste knop? De volledige test staat bij responsive website.
3. Snel geladen
Een pagina die vrijwel direct in beeld staat en meteen reageert. Trage websites irriteren bezoekers, en in onze ervaring haken ze dan sneller af. Voorbeeld: een hoofdfoto van enkele megabytes, rechtstreeks van de camera. Zelf controleren: test uw homepage op het tabblad Mobiel van PageSpeed Insights, de gratis test van Google. Hoe u de cijfers leest, staat in website snelheid testen.
4. Elke pagina werkt naar één duidelijke actie
Per pagina staat vast wat de bezoeker daarna moet doen, en de inhoud werkt daar naartoe, tot de call-to-action (de oproep tot actie, zoals een knop “Vraag een offerte aan”). Wij zien een website als een trechter, met die actie aan het eind. Voorbeeld: een dienstpagina met drie gelijke knoppen bovenaan en onderaan niets meer. Zelf controleren: schrijf per pagina in één zin op welke actie erbij hoort, en zoek de knop die precies dat doet. Meer over de trechter staat in wat is webdesign.
5. Geen doodlopende pagina’s: er is altijd een volgende stap
Aan het eind van elke pagina staat een volgende stap: een knop naar contact, een verwante dienst of een project. Ook de foutpagina wijst de weg terug. Voorbeeld: een projectpagina die eindigt met de laatste foto. Zelf controleren: scrol elke belangrijke pagina helemaal naar beneden en vraag u af: wat kan ik nu doen? Typ ook een adres dat niet bestaat achter uw domeinnaam, zoals /test123.
6. Goed leesbare tekst
Tekst die u op een telefoon zonder inzoomen leest, met genoeg contrast, korte alinea’s en tussenkoppen die zeggen wat eronder staat. Bezoekers scannen: in een ouder onderzoek van de Nielsen Norman Group (1997) scande 79 procent van de deelnemers een nieuwe pagina en las 16 procent woord voor woord. Voorbeeld: lichtgrijze tekst in blokken van tien regels, onder koppen als “Onze passie”. Zelf controleren: lees alleen de tussenkoppen; vertellen ze het verhaal? Zoom daarna in tot 200 procent: volgens de WCAG (kenmerk 10) mag er dan niets wegvallen.
7. Contact is altijd makkelijk te vinden
Vanaf elke pagina neemt een bezoeker met één of twee tikken contact op, zoals hij wil: bellen, WhatsApp, e-mail of een formulier. Voorbeeld: bij oude websites die we vernieuwen, staat vaak alleen een e-mailadres of een klein formulier op de contactpagina. Zelf controleren: open op uw telefoon een pagina diep in uw website, zoals een project. Hoeveel tikken heeft u nodig tot de telefoon overgaat?
8. Korte formulieren met heldere foutmeldingen
Alleen de velden die u echt nodig heeft, een naam boven elk veld en een melding die zegt wat er mis is en hoe het wel moet. De Nielsen Norman Group (2023) raadt aan die melding bij het veld te zetten, in gewone taal, en wat al is ingevuld te laten staan. Voorbeeld: bovenaan “Er is iets misgegaan” en een leeg formulier. Zelf controleren: verstuur uw formulier leeg en daarna met een e-mailadres zonder @. Ziet u wat u moet doen?
9. Consistentie in opmaak, knoppen en uitlijning
Wat hetzelfde doet, ziet er overal hetzelfde uit: knoppen in één vorm en kleur, het menu op een vaste plek, afstanden en lettergroottes centraal vastgelegd. Zo leert een bezoeker uw website één keer. Voorbeeld: een offerteknop die op de ene pagina groen is en op de andere een blauwe tekstlink. Zelf controleren: zet schermafbeeldingen van vijf pagina’s naast elkaar. Hebben alle knoppen dezelfde vorm, en is alles wat op een knop lijkt klikbaar?
10. Toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen met een beperking
Een website die ook werkt voor wie slecht ziet, geen muis gebruikt of een schermlezer (een programma dat de tekst voorleest). De gangbare norm is de WCAG, de internationale richtlijnen van het W3C: onder meer bediening met het toetsenbord, zichtbaar waar u bent, een beschrijving bij afbeeldingen en een contrast van minstens 4,5 staat tot 1 voor gewone tekst.
Sinds 28 juni 2025 is het voor een deel van de bedrijven ook een plicht: de Europese toegankelijkheidswet, in Nederland ingevoerd met de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften, geldt voor onder meer webshops en andere websites en apps waarop consumenten iets kopen. Bedrijven met minder dan tien mensen in dienst en een jaaromzet van hoogstens 2 miljoen euro zijn volgens de Rijksoverheid niet verplicht. De bijbehorende Europese norm, EN 301 549, volgt de WCAG 2.1 op niveau AA. Een bedrijfswebsite zonder verkoop valt er meestal niet onder. Dit is uitleg, geen juridisch advies; twijfelt u, kijk op Ondernemersplein of vraag een jurist.
Zelf controleren: leg uw muis weg en loop met de Tab-toets door uw homepage en uw formulier. Ziet u steeds waar u bent, en kunt u het formulier versturen?
Hoe gebruiksvriendelijk is uw website? De zelftest
Beantwoord de tien vragen met ja of nee, op uw telefoon en uw computer, en tel het aantal keer ja. Elke vraag hoort bij een kenmerk en kost een paar minuten. Elke nee laat zien waar u begint om uw website gebruiksvriendelijk te maken.
- Begrijpt een buitenstaander de namen in uw menu?
- Ziet u op uw telefoon zonder scrollen wat u doet en de belangrijkste knop?
- Is uw homepage op mobiel groen in PageSpeed Insights?
- Heeft elke pagina één actie, met een knop die precies dat doet?
- Staat onderaan elke pagina een volgende stap, ook op uw foutpagina?
- Vertellen uw tussenkoppen het verhaal, en blijft alles leesbaar bij 200 procent?
- Belt u vanaf elke pagina binnen twee tikken?
- Zegt uw formulier bij het juiste veld wat er mis is?
- Zien alle knoppen er hetzelfde uit, en is alles wat op een knop lijkt klikbaar?
- Werken uw homepage en formulier met alleen de Tab-toets?
9 of 10 keer ja: bezoekers komen makkelijk waar ze moeten zijn. Een test met echte mensen laat zien wat u over het hoofd ziet.
6 tot en met 8 keer ja: een goede basis met losse drempels; vraag 4, 5, 6 en 8 zijn meestal op de bestaande website te verbeteren.
5 of minder keer ja: bezoekers lopen waarschijnlijk vast. Een nee bij vraag 1, 2 of 3 zit vaak in de basis; doe dan ook de zelftest bij website vernieuwen.
Scoort u laag en wilt u weten waar het knelt? Neem contact met ons op, dan kijken we vrijblijvend met u mee.
Hoe test u uw website met echte gebruikers?
Vraag vijf mensen uit uw doelgroep om drie of vier gewone taken op uw website uit te voeren, terwijl u meekijkt en niets zegt. Waar ze aarzelen, verkeerd tikken of opgeven, zit een probleem. Met korte taken heeft u zo in ongeveer een uur een lijst met de plekken waar bezoekers vastlopen.
Waarom vijf? Volgens Jakob Nielsen van de Nielsen Norman Group (2000) vindt u met vijf testpersonen in zijn rekenmodel ongeveer 85 procent van de problemen; daarna ziet u vooral dezelfde terug. Hij raadt liever drie kleine tests aan, met verbeteringen ertussen, dan één grote. Bij duidelijk verschillende klantgroepen test u drie of vier mensen per groep, en wie cijfers wil meten, heeft meer deelnemers nodig.
- Kies de taken in de woorden van klanten: niet “klik op Tarieven”, maar “zoek uit wat een behandeling kost”.
- Kies de mensen: klanten of kennissen uit uw doelgroep, geen collega’s.
- Laat ze hardop denken op hun eigen telefoon, en help niet.
- Noteer waar iemand aarzelt of opgeeft, verbeter dat en test opnieuw.
Een bed and breakfast in Zierikzee (een bedacht voorbeeld) laat vijf gasten kijken of er in juli een kamer vrij is. Drie van de vijf vinden het niet, omdat de beschikbaarheid onder “Arrangementen” staat. Een knop “Beschikbaarheid” op elke kamerpagina lost dat op. Warmtekaarten en schermopnames tonen wel waar bezoekers klikken, maar niet waarom, en vragen vaak cookies en toestemming.
Welke fouten zien wij het vaakst op oudere websites?
Vier fouten komen we op oudere websites steeds weer tegen: het mobiele menu, inhoud zonder actie, doodlopende pagina’s en lange laadtijden. Alle vier herkent u zelf met de controles bij de kenmerken hierboven, en alle vier kosten ze aanvragen van bezoekers die al op uw website waren.
- Het mobiele menu: de website is desktop first gebouwd, terwijl bij onze klanten de meeste bezoekers op hun telefoon kijken (kenmerk 1 en 2).
- Geen actie: vaak ontbreken duidelijke call-to-actions helemaal (kenmerk 4).
- Doodlopende pagina’s: aan het eind weet de bezoeker niet wat de volgende stap is (kenmerk 5).
- Laadtijden: zware websitebouwers en zware inhoud, zoals afbeeldingen die niet geschikt zijn gemaakt voor het web (kenmerk 3).
Zo pakken wij het aan
Bij de intake leggen we eerst vast welke actie een bezoeker moet nemen: een formulier invullen, een aanvraag doen, bellen, mailen, een bericht via WhatsApp sturen of een brochure downloaden. Vanuit die actie bouwen we de website op, en elke pagina werkt ernaartoe.
We werken mobile first: we ontwerpen eerst voor de telefoon, omdat daar bij onze klanten de meeste bezoekers vandaan komen. Het mobiele menu krijgt veel aandacht, want als alles soepel verloopt, is een website veel prettiger in gebruik.
Vóór de oplevering testen we elke website uitgebreid op verschillende toestellen: telefoon, tablet en desktop.
Een bestaande website passen wij niet aan; uit ervaring is een nieuwe website vaak de betere keuze. Wilt u een website waarop bezoekers zonder zoeken doen waarvoor ze komen? Lees hoe wij een maatwerk website laten maken aanpakken.
Ik heb de afgelopen twintig jaar regelmatig websites laten bouwen, maar door samen te werken met Zeeuwsweb heb ik pas echt ontdekt hoeveel verschil er zit tussen bedrijven die dit aanbieden.
IB-BEWUST
Vogelwaarde · Google-review